ಡಿಗ್ರಿ ದಿನಗಳ ಪ್ರಧಾನಿ..!

ಕಳೆದೊಂದು ವಾರದಿಂದ ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ಕಾವ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರ ಮಾಡುವಂತಾಗಿದೆ. ‘ಗೀತ್‌ ನಹೀ ಗಾತಾ ಹೂಂ..' ನಿಂದು ಶುರುವಾಗಿ ‘ಗೀತ್‌ ನಯಾ ಗಾತಾ ಹೂಂ..' ಎನ್ನುವ ಕವಿಯ ಮನ. ಅದನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಕವಿ ವಾಜಪೇಯಿಯವರ ಮುಖದ ಹಾವಭಾವ..!

ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಾವಿದೆ. ಆದರೆ ಕವಿಗೆ ಸಾವಿಲ್ಲ. ಯಾಕಂದ್ರೆ ಕವಿಯ ಕವಿತೆ ಓದುವಾಗೆಲ್ಲಾ ಜೊತೆಗೆ ಕುಳಿತು ಓದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕವಿಯ ಭಾವನೆಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕವಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ರಾಜಕಾರಣಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕವಿ ವಾಜಪೇಯಿಯ ಕವಿತೆಗಳು ಜೊತೆಗಿರುತ್ತವೆ. ‘ಕಾಲನ ಕಪಾಲದ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯ ನಾನೇ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ' ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವಾಸವೇ ಇದು.

ನಾನು ಪಿಯು ಓದುವಾಗ ಶುರುವಾಗಿ ಡಿಗ್ರಿ ಮುಗಿಸಿ ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಪಿಜಿ ಮುಗಿಸುವವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದವರು ಅಟಲ್‌ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ. ಹೀಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ವಾಜಪೇಯಿ. ಬಸ್‌ ಏರಿ ಲಾಹೋರ್‌ಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದ ವಾಜಪೇಯಿ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದರು. ‘ ಶಾಂತಿಗೆ ಬದ್ಧರಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ನಾವು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೇವೆ' ಎಂದು ವಾಜಪೇಯಿ ಕಾರ್ಗಿಲ್‌ ಯುದ್ಧದ ವೇಳೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಘೋಷಣೆ ಈಗಲೂ ಮನಸಿನಾಳದಲ್ಲಿ ಹಸಿರಾಗಿದೆ. ಜೈ ಜವಾನ್‌, ಜೈ ಕಿಸಾನ್‌ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳಿಗೆ ದೆಹಲಿಯ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಜೈ ವಿಜ್ಞಾನ್‌ ಎಂದು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ನನಗಾಗಿದ್ದ ಆನಂದ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ.

ಡಿಗ್ರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ಕವಿತೆ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಆ ಕವಿತೆಯನ್ನು ನಾನು ಬರೆದಿದ್ದು ಪ್ರಧಾನಿ ವಾಜಪೇಯಿಯವರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತಿ ಚಳಿ, ಹಿಮಪಾತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರದ ಮಟ್ಟಿಗೋ ಏನೋ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆಂದು ಗೋವಾಗೆ ತೆರಳಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ ಆ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಅದನ್ನು ಓದಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಎನ್ನೆಂಸಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ ಶಿವಣ್ಣ ಸರ್ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಿ ಅಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ನಾನು ಬರೆದಿದ್ದ ಕವಿತೆಗೆ ಅವರಿಂದ ಸಿಕ್ಕ ಮೊದಲ ಪ್ರಶಂಸೆ ಅದಾಗಿತ್ತು.

ವಾಜಪೇಯಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯ ಅಂತಿಮ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಣಕಾಲಿನ ಆಪರೇಷನ್‌ ಆದ ನಂತರ ನಡೆಯುವಾಗ ತುಂಬ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ತರಲು ಪ್ರಯಾಸಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ 2004ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ‘ಇಂಡಿಯಾ ಶೈನಿಂಗ್‌' ಕ್ಯಾಂಪೇನ್‌ ಮಾಡಿದ್ರೂ ವಾಪಸ್‌ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಂದ ನಂತರ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ವಾಜಪೇಯಿ ಕಳೆದು ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಕಳೆದೊಂದು ದಶಕದ ಯುವಕರಿಗೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ.

ವಾಜಪೇಯಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಯಕರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಕೇವಲ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೋ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದಲೋ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಓರ್ವ ಅಪ್ಪಟ ನಾಯಕನಾಗಿ. ನೇತಾರನಾಗಿ. ಸಂಸದೀಯ ಪಟುವಾಗಿ. ದೇಶದ ಕಟ್ಟಾಳುವಾಗಿ, ಚಿಂತಕನಾಗಿ. ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ. ಕವಿಯಾಗಿ.

ಅದೇಕೋ ಏನೋ, ವಾಜಪೇಯಿ ಅಂತಿಮ ದರ್ಶನದ ವೇಳೆ ತುಂಬಾ ಕಾಡಿದ್ದು ಎಲ್‌.ಕೆ.ಅಡ್ವಾಣಿ.

ಸುಂಟರಗಾಳಿಯಲ್ಲಿದೆ ಹಿತ ಅನುಭುವ!

ಅದು ಅಂತಿಂಥಾ ಸುಂಟರಗಾಳಿಯಲ್ಲ. ಆ ಸುಂಟರಗಾಳಿಯ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲ ಕಡಲಲ್ಲಿ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಸಂತಸದ ಅಲೆಯ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದವರೆಲ್ಲಾ ಛಿದ್ರ ಛಿದ್ರ. ಆದರೆ ಅದು ಯಾರೊಬ್ಬರ ಪ್ರಾಣ ತೆಗೆವ ಸುಂಟರಗಾಳಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಬದುಕನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದ ಸುಂಟರಗಾಳಿ. ತಪ್ಪನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ ಸುಂಟರಗಾಳಿ. ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಬಿತ್ತಿದ ಸುಂಟರಗಾಳಿ. ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಬೀಸಿದ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಬೀಸಿದ ಆ ಸುಂಟರಗಾಳಿಯೇ ಧಾಂ.. ಧೂಂ... ಸುಂಟರಗಾಳಿ!

ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ ಟೆಂಪೆಸ್ಟ್‌ ನಾಟಕವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದು ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಸೊಗಡಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ವೈದೇಹಿ. ಈ ನಾಟಕದ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದ್ದು ಮೂಡಬಿದಿರೆಯ ಆಳ್ವಾಸ್‌ ಕಾಲೇಜಿನ ಪಿಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು. ರಂಗದ ಮೇಲೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು ರಂಗ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೀವನ್‌ರಾಂ ಸುಳ್ಯ !

ಜೀವನ್‌ ರಾಂ ಸುಳ್ಯ ನನ್ನ ಇಷ್ಟದ ರಂಗ ನಿರ್ದೇಶಕ. ಸುಳ್ಯದ ಎನ್‌ಎಂಸಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಜೀವನ್‌ ರಾಂ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ - ಏಡ್ಸ್‌ ಬಂತು ಏಡ್ಸ್‌...! ಬೀದಿನಾಟಕವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೋಡಿದ್ದೆ. ಅದು ನಾನು ನೋಡಿದ ಮೊದಲ ಬೀದಿನಾಟಕ. ಆ ಬೀದಿನಾಟಕದ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನನ್ನ ಮೇಲಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಮುಂದೆ ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯ ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ - ಸಂವಹನ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬೀದಿನಾಟಕಗಳು ವಿಷಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬೀದಿನಾಟಕಗಳ ಹುಟ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡದ ಹೆಸರಾಂತ ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ಆ ಪ್ರೌಢ ಪ್ರಬಂಧ ರಚಿಸಿದ್ದೆ. ರಂಗಭೂಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸೆಳೆತ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ. ನನ್ನಂತೆಯೇ ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೋಹ ಬೆಳೆಸಿದ್ದು ಜೀವನ್‌ ರಾಂ ಸುಳ್ಯ. ಅವರಿಂದು ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೈಕೆಳಗೆ ಕಲಿಯುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಧನ್ಯರು.

ಜೀವನ್‌ ರಾಂ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ನಾಟಕಗಳ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಅದ್ಭುತ ರಂಗ ಸಜ್ಜಿಕೆ. ಅಷ್ಟೇ ಆಕರ್ಷಕ ಪ್ರಸಾದನ. ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಎದೆ ಝಲ್ಲೆನ್ನಿಸುವ ಪ್ರದರ್ಶನ. ಧಾಂ ಧೂಂ ಸುಂಟರಗಾಳಿಯಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಹಲವು ಅಚ್ಚರಿಗಳಿವೆ. ಕಣ್ಮನ ತಣಿಸುವಂತಹ ಪ್ರದರ್ಶನವಿದು. ಕಲಾವಿದರೆಲ್ಲರೂ ಆಳ್ವಾಸ್‌ ಕಾಲೇಜಿನ ಪಿಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು. ಅಲ್ಲೊಂದು ಇಲ್ಲೊಂದು ಸಣ್ಣ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ್ರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸರಿಸಾಟಿಯಾದ ನಾಟಕವಿದು.

ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಮಂತ್ರಬುದ್ದಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಒಬ್ಬ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್‌ ರಂಗ ಕಲಾವಿದ. ಆತನ ಆರ್ಭಟ, ಸಿಟ್ಟು, ಸೆಡವು, ಪ್ರತೀಕಾರದ ಛಲ, ಕಾಡುವ ಅಂತಃಕರಣ, ಮಾನವೀಯ ಮುಖ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಳಿ ಕಿನ್ನರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಚಮತ್ಕಾರ ಮಾಡಿತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಗಾಳಿಯಲ್ಲೇ ತೇಲುವ ರೀತಿಯ ಅಭಿನಯವದು. ಇನ್ನು ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಜಾದೂ ನಡೆಯುತ್ತೆ. ಹುಡುಗಿ ಸುಮಾರು ಕೆಲ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಾಳೆ. ಮಂತ್ರಬುದ್ಧಿ ಕೈ, ಕಾಲು ಕಟ್‌ ಆಗುತ್ತೆ. ಈ ಜಾದೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. 
 

( ಮಂತ್ರಬುದ್ಧಿಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿ- ಜೀವನ್‌ರಾಂ ಸುಳ್ಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಿಂದ)

ಈ ಬಾರಿ ಧಾಂ ಧೂಂ ಸುಂಟರಗಾಳಿ ಆಳ್ವಾಸ್‌ ರಂಗಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಸಿದೆ. ಈ ರಂಗಯಾತ್ರೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ್ರೆ ರಂಗಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಸುಗ್ಗಿ. ಈ ನಾಟಕ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಮಿಸ್‌ ಮಾಡ್ಕೋಬೇಡಿ. ಎಷ್ಟು ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟರೂ ಸಾಲದು ಅನ್ನುವಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾದ ಈ ನಾಟಕವನ್ನು ಉಚಿತ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು, ತೋರಿಸಬಾರದು ಅನ್ನೋದು ನನ್ನ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ.

ಧಾಂ ಧೂಂ ಸುಂಟರಗಾಳಿಯಿಂದ ಸಿಕ್ಕ ಹಿತ ಅನುಭವ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಾಗುವಂತದ್ದು!

ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ, ವರದಿ, ಲಾಬಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ !

ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಊರಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೊಬ್ಬ ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಸುದ್ದಿ ಓದಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ದಿಗಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಾವಿನ ಸರಣಿಗೆ ಕೊನೆ ಎಂದು? ಒಮ್ಮೆ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಸರಣಿ ಶುರುವಾದ್ರೆ ಅದು ಅಷ್ಟು ಬೇಗ ನಿಲ್ಲೋದಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬರಾದ ಮೇಲೊಬ್ಬರು ಸಾವಿನ ಮನೆಯ ಕದ ತಟ್ಟಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾವು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ಕಂಡ ಮೇಲೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಪರಿಹಾರಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ಹೊರಳುವುದಿಲ್ಲ.

ನಮ್ಮಲ್ಲೇ ಏಕೆ ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪದೇ ಪದೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ? ರೈತರು ಸತ್ತಾಕ್ಷಣ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಆಳುವ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಈಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳು ಆಳುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ರೈತರು ಸಾಲಬಾಧೆಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಹಾದಿ ತುಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1997ರಿಂದ 2005ರ ನಡುವೆ ಪ್ರತಿ 32 ನಿಮಿಷಕ್ಕೊಬ್ಬ ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗಂತ ಇಂದಿಗೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿಲ್ಲ. ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಸರಣಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಕಳೆದ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರನ್ನು ನಾವು ಆತ್ಯಹತ್ಯೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. 

ನಮ್ಮದು ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇಶ. ಕೃಷಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು. ರೈತ ದೇಶದ ಅನ್ನದಾತ. ಇವೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಲಿತಿರುವ ಪಾಠ. ಹಾಗಿದ್ರೆ ಅನ್ನದಾತ ಯಾಕೆ ವಿಷ ಉಣ್ಣುವ, ನೇಣುಬಿಗಿಯುವ, ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದೊದಗಿದೆ? ದೇಶದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದ್ದ ಕೃಷಿ ಇಂದೇಕೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ? ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕನೇಕೆ ಸಾಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ? ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು ಇಷ್ಟೂ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಕೃಷಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ, ರೈತ ಪರ ಅಂತ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಯಾರು ನಾವು ಕೃಷಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಕೊಡೋದಿಲ್ಲ ಅನ್ನೋ ಮಾತನ್ನು ಎಂದೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ರೈತರು ಸಾಯುವುದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಂತಲ್ಲ. ಅಮೇರಿಕಾ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಶರಣಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು ಅನ್ನೋದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಈಗಾಗ್ಲೇ ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಈಗಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳೂ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ದುರಂತ ಎಂದರೆ ಈ ಯಾವ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿಗಳೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುಷ್ಟಾನಕ್ಕೆ ಬರೋದಿಲ್ಲ. ಯಾವ ವರದಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ರೈತ ಪರವಾಗಿದ್ದು ರೈತರ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಂತಹ ಸಲಹೆಗಳು ಇದ್ದ ವರದಿಗಳು ವರ್ಷಾನುಗಟ್ಟಲೆ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಅದೇ ರೈತರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಗ್ರಾಹಕರು, ಕಂಪನಿಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅವು ಬಹುಬೇಗನೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಬ್ಬಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಂದಿರುವ ರಂಗರಾಜನ್‌ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ ಇದಕ್ಕೊಂದು ತಾಜಾ ಉದಾಹರಣೆ. ಎಲ್ಲಿ ಲಾಬಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕೆಲಸವಾಗುತ್ತೆ. ಆದರೆ ಲಾಬಿ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗೆ ಇಲ್ವಲ್ಲ.

ಈಗ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರೋಣ. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ 1960ರ ದಶಕದವರೆಗೂ ರೈತರು ಮಾಡ್ತಿದ್ದಿದ್ದು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಗಳು ರೈತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳೆ ತೆಗೆಯಲು, ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಲು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಹೈಬ್ರೀಡ್‌ ಬೀಜಗಳನ್ನು ರೈತರ ಕೈಗಿತ್ತಿದ್ದು ಇದೇ ಸರ್ಕಾರಗಳು. ಆದರೀಗ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ರೈತನಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿದೆ. ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಕೊಡಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರೈತರ ಹೊಲ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕೆಲಸವೇ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಧೋರಣೆ ಬೆಳೀತಿದೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್‌ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಬುದ್ಧಿವಂತ ರೈತರು ಸಾವಯವದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾವಯವ ಬೆಳೆಗೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರೂಪಿಸುವ ಕೆಲಸ ಕೂಡ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ನಡೀತಿದೆ. ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಹಾವಳಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ರೈತರು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದೆಕರೆ, ಎರಡೆಕರೆ ಇರುವ ಅತಿಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಿಶಾಲತೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರ ಇಲ್ಲೂ ರೈತರ ಕೈ ಹಿಡಿಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಆದಾಗ, ಚುನಾವಣೆಗಳು ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ನಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ನಾನೂ ರೈತನ ಮಗನೇ, ನಾನೂ ರೈತರ ಪರವೇ ಅಂತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳೋದಿಕ್ಕೆ ಮರೆಯೋದಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ಆದ್ಯತೆಯ ವಲಯ ಅನ್ನೋದನ್ನು ಹೇಳೋದಿಕ್ಕೂ ಮರೆಯೋದಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಇವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪದೇ ಪದೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರೋದೇಕೆ? ಉತ್ತರ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಹೊಸ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇವೆ.

ರೈತರು ಅನ್ನ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವರದಿ ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದೇನೋ?

ಡೆನ್ನನ ಡೆನ್ನಾನಾ... ಹ್ಯಾಟ್ಸಪ್‌ ಅನುಪ್‌ ಭಂಡಾರಿ...!

ಒಂದು ಸಿನಿಮಾ ನೋಡೋದಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಸಲ ಹೋಗಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲು. ಕಪಾಲಿ, ಪಿವಿಆರ್‌.. ಊಹೂಂ ಟಿಕೇಟ್‌ ಸಿಗ್ಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌ ಷೋ ಟೈಮ್‌ಗೆ ಕಪಾಲಿಗೆ ಹೋಗ್ಬೇಕಾಯ್ತು. ಯಾಕಂದ್ರೆ ಸಂಡೇ ಎಲ್ಲಾ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಲೂ ಟಿಕೇಟ್‌ ಸೋಲ್ಡ್‌ ಔಟ್‌ ಆಗಿತ್ತು. ಅಂದಹಾಗೆ ನೋಡೋಕೆ ಹೋಗಿದ್ದು ರಂಗೀತರಂಗ ಸಿನೇಮಾಕ್ಕೆ.

ಸಿನಿಮಾ ರಿಲೀಸ್‌ ಆದ ವಾರದಲ್ಲೇ ನೋಡ್ಬೇಕು ಅನ್ನೋವಷ್ಟು ಸಿನಿಮಾ ನೋಡೋ ಕ್ರೇಜ್‌ ನಂಗಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಮೂರು ವಾರ ಬಿಟ್ಟು ಸಿನಿಮಾ ನೋಡೋದು ಅಭ್ಯಾಸ. ಆಗ ಟಿಕೇಟ್‌ ಆರಾಮಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದು ಇದ್ಕೆ ಕಾರಣ. ರಂಗೀತರಂಗ ಸಿನಿಮಾ ವಿಷ್ಯದಲ್ಲೂ ಹಾಗೇ ಮೂರು ವಾರ ಬಿಟ್ಟು ನೋಡೋಕೆ ಹೋದ್ರೆ ಟಿಕೇಟ್‌ ಭರ್ತಿ ಮಾರಾಯ್ರೇ ! ಹೌಸ್‌ ಫುಲ್‌. ಅದೂ ಬಾಹುಬಲಿ ಅನ್ನೋ ತೆಲುಗು ಸಿನಿಮಾ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬರಿಸುತ್ತಿರೋ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಆ ಸಿನಿಮಾ ಬಿಟ್ಟು ನಮ್‌ ಕನ್ನಡದ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡೋಕೆ ಜನ ಹೀಗೆ ದಂಡು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬರೋದನ್ನು ನೋಡೋದಿದ್ಯಲ್ಲಾ. ಅದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತ. 250 ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿಯ ಸಿನಿಮಾ ಎಲ್ಲಿ. ಕನ್ನಡದ ಸ್ಟಾರ್‌ಗಿರಿಯ ಹೀರೋಗಳಿಲ್ಲದ ಸಿನಿಮಾ ಎಲ್ಲಿ ! ಆದ್ರೆ ಕನ್ನಡಿಗರು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಿನಿಮಾ ಬಂದಾಗ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಒಪ್ಕೊಳ್ತಾರೆ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಉದಾಹರಣೆ ಬೇಕೆ- ರಂಗೀತರಂಗಕ್ಕಿಂತ ? ಹ್ಯಾಟ್ಸಪ್‌ ಅನೂಪ್‌ ಭಂಡಾರಿ !

ಅನೇಕ ಗೆಳೆಯರು ಅದಾಗಲೇ ರಂಗೀತರಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವೊಬ್ಬರು ಕೆಲವೊಂದು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಲೋಪದ ನಡುವೆಯೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಿನಿಮಾ ಅಂತ ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ರೆ ಸಿನಿಮಾ ಎಂಜಾಯ್‌ ಮಾಡೋಕೆ ಕೂತಾಗ ಅಂತ ಯಾವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಲೋಪ ಕೂಡ ಈ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸೋದಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೊಂದು ಚಂದಗಿದೆ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಪ್ಲೇ, ಡೈಲಾಗ್ಸ್‌, ಹಾಡು, ಕ್ಯಾಮರಾ, ನಟನೆ. ಬಹುಷಃ ನಾನು ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನೋಡುವುದಕ್ಕೋ ಏನೋ. ರಂಗೀತರಂಗ ಸಿನಿಮಾ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೇಟಿವಿಟಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಅಂತ ಅನ್ನಿಸಿತು.

ಅನೂಪ್‌ ಭಂಡಾರಿ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನಿರೂಪ್‌ ಭಂಡಾರಿ ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಆವಂತಿಕಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ರಾಧಿಕಾ ಚಂದನ್‌ ನಟನೆಗೂ ಫುಲ್‌ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ ಕೊಡ್ಲೇಬೇಕು.

ಇನ್ನೂ ನೋಡದೇ ಇರೋರು ಒಂದೊಳ್ಳೆ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಮಿಸ್‌ ಮಾಡ್ಕೊಬೇಡಿ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಿಮೇಕ್‌ಗಳ ಅಬ್ಬರದ ನಡುವೆ, ಹಳೇ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳ ಭರಾಟೆಯ ನಡುವೆ, ರಂಗೀತರಂಗ ರಸದೌತಣ ಬಡಿಸುವ ಚೆಂದನೆಯ ಸಿನಿಮಾ.

ಡೆನ್ನನ ಡೆನ್ನಾನಾ... ಓ.. ಡೆನ್ನನ ಡೆನ್ನಾನಾ....

ಚಾ-ಟೀ..!

ಬಡವರ ಕೈಯ
ಕಣ್ಣ ಚಾ
ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ
black ಟೀ...!

ಒಂದು ಸಾರ್ಥಕ ರಾತ್ರಿ...!

ಆ ರಾತ್ರಿಗಾಗಿ ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾದಿದ್ದೆ. ಅಂತೂ ಆ ಕಾಯುವಿಕೆ ಕೊನೆಯಾಯಿತು. ಜೀವನ ಸಾರ್ಥಕವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಅದೇ ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತೆ ಮರುಕಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿಗಾಗಿ ಇದ್ದ ಕಾಯುವಿಕೆ ಇದೆಯೆಲ್ಲಾ. ಅದು ಅವರ್ಣನೀಯ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದು ಮದುಮಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆ !

ಯಸ್‌. ಹಾಗೆೊಂದು ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸಿದ್ದು 'ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು'. ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು ಬಂದು ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಿದೆ. 2010ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ರಂಗ ಪ್ರಯೋಗ ಕಂಡ ಮದುಮಗಳು ಆಗಿಂದಲೂ ಕೈ ಬೀಸಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಈ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡೋದಿಕ್ಕೆ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಕೂಡಿ ಬಂದಿರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಹೋಗಬೇಕು ಅಂತ ಪ್ಲಾನ್‌ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಎಷ್ಟೋ ಸಲ. ಜಸ್ಟ್‌ ಮಿಸ್‌ ಆಗಿದ್ದು ಕೆಲವು ಸಲ. ಕೊನೆಗೂ ನೋಡಿದೆ ಮೊದಲ ಸಲ.

ನಿಜ. ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಬಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ವಿಸ್ಮಯಗಳಿಗೆ ರಂಗಭೂಮಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ನಾಟಕವನ್ನು ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ನಡೆಸುವುದೂ ವಿಶೇಷವಲ್ಲ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಬೆಳೆದು ಬಂದವರಿಗೆ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ನಾಟಕ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಅನ್ನೋದು ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ಮಯವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು ಅನ್ನೋ ಮಹಾ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ರಂಗರೂಪಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿ, ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಆ ಮಲೆನಾಡ ಚಿತ್ರಣ ರೂಪಿಸಿ ಆ ಮಾಯಾಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲೇ ತಿರುಗಾಡಿಸುವುದು ಇದೆಯಲ್ಲಾ ಅದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತ.

ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು ರಂಗರೂಪ ಪಡೆದ ಸಂದರ್ಭದಿಂದಲೂ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಅದ್ಹೇಗಪ್ಪಾ ರಂಗಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆಂಬ ಕುತೂಹಲ ಇದ್ದೇ ಇತ್ತು. ಗೆಳೆಯರನೇಕರು ನಾಟಕ ನೋಡಿ ಬಂದು ಹೊಟ್ಟೆ ಉರಿಸಿದ್ದರು. ನಾಲ್ಕು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಂಗಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ಸಾಗುತ್ತೆ ಅಂತೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಬೆಳೆಯೋಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟಿತೇ ಹೊರತು ಕುತೂಹಲ ತಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಂತೂ ನಾಲ್ಕು ರಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಪತಳೆದು ನಿಂತ 'ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳ' ಸ್ವರೂಪ ಕಂಡಿದ್ದು ಅವರ್ಣನೀಯ ಅನುಭವ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ಮೊದಲಿಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ರಂಗರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದ ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿಯವರಿಗೆ ಹ್ಯಾಟ್ಸಪ್‌ ಹೇಳಲೇ ಬೇಕು. ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲ ಧಾರೆಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ. ಈ ಅದ್ಭುತ ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಬೇಕೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ನಾನೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ. ಖಂಡಿತ ಬಸು ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳೋದು ನನ್ನಂತವರಿಗೆ ಕಷ್ಟ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಲಾಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಒಂಭತ್ತು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬೇರೆಯದ್ದೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸಿದ ಮಾಯಗಾರ ಅನ್ನೋದು ಸರಿಯೇನೋ. ಆದರೆ ಬಸು ಅವರು ಮಾಯ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಅನ್ಸುತ್ತೆ. ಅವರಂತ ಅದ್ಭುತ ನಿರ್ದೇಶಕನನ್ನು ಪಡೆದ ನಾಡು ಧನ್ಯ.

ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕಲಾವಿದರ ಎನರ್ಜಿಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಬೇಕು. ಆರಂಭದಿಂದ ಕೊನೆವರೆಗೆ ಅದೇ ಕಲಾವಿದರು ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗಲು ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವ ಲವಲವಿಕೆ. ಗುತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಹುಲಿಯಾ ಪಾತ್ರದಾರಿಗಳು ಇಡೀ ರಂಗದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಓಡಾಡಿದರೂ ಅವರಿಗೆ ಕೊನೆವರೆಗೂ ಸುಸ್ತೆಂಬುದು ಕಾಣಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಹರಿವ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಗುತ್ತಿಯ 'ಹುಲಿಯಾ.....' ಎಂಬ ಆರ್ತನಾದ ಈಗಲೂ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಯ್‌ಗುಡುತ್ತಿದೆ.

ಅಭಿನಯ, ಮೇಕಪ್‌, ಲೈಟ್‌, ಸಂಗೀತ, ರಂಗಗೀತೆ, ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆ, ಪ್ರಸಾದನ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಈ ನಾಟಕ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಖಂಡಿತವಾಗ್ಲೂ ಈ ನಾಟಕ ನೋಡದೇ ಇದ್ದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವವನ್ನು ಮಿಸ್‌ ಮಾಡ್ಕೊಂಡಂತೆ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಾಗ ಬಿಡುವು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೋಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ನೀವೂ ಕೂಡ ನೋಡಿ.

ಕೊನೆಗೂ ಸಿಬಿಐ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ...

ಅಂತೂ ಇಂತೂ ಸರ್ಕಾರ ಡಿ.ಕೆ.ರವಿ ಸಾವು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸಿಬಿಐಗೆ ವಹಿಸಿದೆ. ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಇವತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆಕೊಟ್ಟು, ಡಿ.ಕೆ. ರವಿ ಹೆತ್ತವರ ಮನವಿಗೆ ಬೆಲೆಕೊಟ್ಟು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸೋದಾಗಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಘೋಷಿಸಿದ್ರು.

ಇವತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಡೋದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ನಂತರ ಸಿಬಿಐಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೊಡೋದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಸಿಎಂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಎರಡು ವಿಚಾರಗಳು ಬಹುಮುಖ್ಯ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದೆನೆಯದು  'ಹಿಂದೆ ಕೆಲವರು ಸಿಬಿಐಅನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಬಚಾವೋ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಷನ್‌, ಚೋರ್‌ ಬಚಾವೋ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಷನ್‌ ಅಂತೆಲ್ಲಾ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಸಿಬಿಐ ಬಗ್ಗೆ ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಪೂರ್ಣ ಗೌರರವಿದೆ. ಸಿಬಿಐನಿಂದಲೂ ಸರಿಯಾದ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತೆ ಅನ್ನೋ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ.' ಇದು ಸಿಎಂ ಹೇಳಿದ್ದ ಮಾತುಗಳು. ನಿಜ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ವಿರೋಧಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಿದ್ರು. ಹಿಂದೆ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸಿಬಿಐಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ ಸಿಬಿಐ ಅಂದ್ರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗಗೇಷನ್‌, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಬಚಾವೋ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಅಂತೆಲ್ಲಾ ಜರೆದಿದ್ದರು. ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸರ್ಕಾರ ಇರೋದ್ರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಹಗರಣವನ್ನು ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸೋದಿಲ್ಲ ಅಂತ ಘಂಟಾಘೋಷವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಇವತ್ತು ಸಿಬಿಐಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಿಜೆಪಿಯವರು ಸಿಎಂ ನೀಡಿರುವ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡುವ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಿಬಿಐಅನ್ನು ಚೋರ್‌ ಬಚಾವೋ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಷನ್‌ಅಂತ ಹಿಂದೆ ದೇವೇಗೌಡರು ಕರೆದಿದ್ದರು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಜೆಡಿಎಸ್‌ ಕೂಡ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯಗೆ ತಿರುಗೇಟು ನೀಡೋದಿಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಯಾವುದೋ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಮಾತು ಅವರನ್ನೇ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಬೆಸ್ಟ್‌ ಎಕ್ಸಾಂಪಲ್‌.

ಎರಡನೆಯದು. ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಸಿಬಿಐಗೆ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಪೊಲೀಸರ ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿತ್ತು ಅಂತೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸಿಬಿಐಗೆ ವಹಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ಪೊಲೀಸರು ದಕ್ಷರಲ್ಲ, ಅವರಿಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸೋದಿಕ್ಕೆ ಬರೋದಿಲ್ಲ ಅನ್ನುವ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ ಅನ್ನೋದು ಅಷ್ಟು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ. ಯಾಕಂದ್ರೆ ಜನ ರಾಜ್ಯದ ಪೊಲೀಸರ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಲ್ಲ. ಆದ್ರೆ ಪೊಲೀಸರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಡುವೆ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಿಬಿಐಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಹಾಗಂತ ಸಿಬಿಐ ಕೂಡ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರ್ವಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ನಡೆಯೋದೇ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನೋ ಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐನ ಮೇಲೂ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಆಗಿರುವ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆ ನಡೀಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ತಡವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ಇನ್ನು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ ನಷ್ಟದ ಚರ್ಚೆ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಎಷ್ಟೇ ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನೋ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಕೆಲಸ ನಡೆದೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗಂತ ಈಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನವರು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ  ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಅಂತ ಟೀಕಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಯಾಕಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸಿಬಿಐಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ನೀಡಿರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಹೊರಬರಬೇಕಿದೆ. ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆ ಶೀಘ್ರ ಮುಗಿಯಬೇಕು. ಸಿಎಂ ಈಗಾಗ್ಲೇ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ವರದಿ ನೀಡುವಂತೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಾಕಂದ್ರೆ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಎಳೆದಷ್ಟೂ ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ತಪ್ಪಬೇಕು. ಸತ್ಯ ಹೊರಬರಬೇಕು.